विरासतकर्मी र संरक्षणवादीहरुको समूहले राष्ट्रपति विद्यादेवी भण्डारीलाई रत्नपार्क नजिकैको पुरानो बसपार्कमा रहेको काठमाडौं भ्यू टावरको वाणिज्य भवनको निर्माण बन्द गर्न र राष्ट्रिय पुस्तकालयको संरचना बनाउन आग्रह गरी ज्ञापन पत्र बुझाएको छ। उनीहरुले भवनको बेसमेन्टमा नियोजित बस टर्मिनल संचालन गर्न सुझाव दिएका छन्।

मंगलबार ललितपुरस्थित राष्ट्रिय पुस्तकालय भवन, जुन २०१५ को भूकम्पमा क्षतिग्रस्त र क्षतिपूर्तिबिहिन अवस्थामा रहेको थियो, जस्को जीर्ण अवस्था को बारे मा लामो समयदेखि चिन्तित एक दर्जन कार्यकर्ताहरुले मंगलबार राष्ट्रपति संग उनको मुद्दामा एक घण्टा छलफल गरी ज्ञापन प्रस्तुत गरे। भण्डारीलाई भेट्ने एक याचिकाकर्ता संरक्षक आलोक सिद्धि तुलाधरले भने, "हामीले राष्ट्रपति भवनलाई व्यावसायिक भवनको निर्माण रोक्न र यसलाई राष्ट्रिय पुस्तकालय भवनको रुपमा विकास गर्न अपील गरेका छौं।"

नोभेम्बर ११, २०१५ मा, उपराष्ट्रपति नन्दबहादुर पुनले पुरानो बसपार्क मा एक बहु मंजिला काठमाडौं भ्यू टावर को आधारशिला राखेका थिए। भ्यू टावर काठमाडौं महानगरपालिका र जलेश्वर स्वच्छछन्द बकोई बिल्डर्स प्रालिबीच भएको सार्वजनिक-निजी साझेदारी सम्झौताअनुसार तीन वर्षमा निर्माण गर्ने लक्ष्य थियो तर, छ बर्षमा, केवल छ तले निर्माण गरीएको छ। "यो काठमाडौंको सबैभन्दा पुरानो बसपार्क हो जुन जनताको हितको लागी दान गरीएको जग्गामा बनेको हो। हामी लामो समय देखि जग्गा मा एक व्यावसायिक परिसर को निर्माण को बिरुद्ध बिरोध गर्दै आएका छौं। यदि राष्ट्रिय पुस्तकालय, जो एक खराब स्थिति मा छ, यहाँ हरिहर भवन बाट सारियो, यो स्थान एक सिकाई केन्द्र मा रूपान्तरण गर्न सकिन्छ, "गणपतिलाल श्रेष्ठ, एक अन्य विरासत कार्यकर्ताले भने।

प्रारम्भिक योजना २-तले भवन निर्माण गर्ने भएपनि २०१५ को भूकम्प पछि काठमाडौं महानगरपालिकाले १२ तले मात्र बनाउने निर्णय गरेको थियो तर निर्माण कार्यमा अवरोध भयो।

सुरुमा पुरानो बसपार्क ६ महिनाको लागी खुल्ला मञ्चमा सारिएको थियो, तर बसपार्क खुल्ला मञ्च बाट गत जुलाई सम्म ६ बर्ष सम्म सञ्चालनमा रह्यो।

"हामीले राष्ट्रपतिलाई भेट्यौं किनकि हामी सार्वजनिक सम्पत्तिको संरक्षणको बारेमा चिन्तित छौं। यसलाई बुद्धिमानीपूर्वक प्रयोग गर्नु पर्दछ, "एक विरासत कार्यकर्ता र वकील संजय अधिकारीले भने।

दृश्य टावर करिब २४ रोपनी [१.२२ हेक्टर] जमिनमा निर्माण भैरहेको छ। विद्यमान योजना अनुसार, पहिलो र दोस्रो तल्लाहरु बस टर्मिनल को रूप मा प्रयोग गरीनेछ र अन्य फर्शहरु वाणिज्यिक प्रयोजनहरु को लागी रेस्टुरेन्ट, चलचित्र थिएटर र सेमिनार हलहरु को लागी प्रयोग गरीनेछ।

विरासत कार्यकर्ताहरु भन्छन् कि राजधानी को मुटु मा एक सार्वजनिक पुस्तकालय को स्थापना सार्वजनिक सम्पत्ति को उपयोग गर्न को लागी बुद्धिमानी तरीका हुनेछ।

"किनकि उनीहरु पहिले नै संरचना बनाइसकेका छन्, यो भत्काउनु मूर्खतापूर्ण हुनेछ। र यो सार्वजनिक जग्गा भएको हुनाले यसलाई व्यावसायिक प्रयोजनको लागी प्रयोग गर्नु हुदैन, ”अधिकारीले भने।

यसअघि सरकारले त्रिभुवन विश्वविद्यालयले जमालमा प्रयोग गरेको सार्वजनिक जग्गाको टुक्रामा राष्ट्रिय पुस्तकालयको लागि नयाँ भवन बनाउने निर्णय गरेको थियो। तर सरकारले जुलाई १९,२०२० मा योजना त्याग्न निर्णय गर्यो।

हरिहर भवन, ऐतिहासिक भवन राष्ट्रिय पुस्तकालय को आवास, २०१५ को भूकम्प मा व्यापक क्षति भएको थियो। सयौं वर्ष पुरानो ऐतिहासिक दस्तावेज र पांडुलिपिहरु भूकम्प पछि बोराहरुमा प्याक गरीएको थियो। पुस्तकालयका अधिकारीहरुका अनुसार भवनमा दीमकको संक्रमणले ऐतिहासिक दस्तावेजहरुका लागी ठूलो खतरा पैदा गरेको छ। जब हामिले काठमाडौं महानगरपालिकाका प्रवक्ता ईश्वरमान डंगोललाई सम्पर्क गरी भ्यू टावर भवनलाई पुस्तकालयमा रूपान्तरण गर्न पैरवी गर्ने विरासतकर्मीहरुको बारेमा सोधपुछ गर्न थाल्यो, उनले भने कि शहरलाई यसबारे कुनै जानकारी छैन।

विरासत कार्यकर्ताहरुका अनुसार पुरानो बसपार्क स्थलमा राष्ट्रिय पुस्तकालय भएकोले हजारौं बिद्यार्थीहरु लाभान्वित हुनेछन किनकि दरबार हाई स्कूल, पद्मोदय स्कूल, रत्न राज्य क्याम्पस, विश्वभाष क्याम्पस, नेपाल कानून कलेज, र त्रिचन्द्र कलेज सहित दर्जनौं स्कूल र कलेजहरु यस क्षेत्रमा अवस्थित छ। ज्ञापन पत्रमा भनिएको छ, "हामी राष्ट्रपतिलाई अनुरोध गर्दछौं कि यी सबै सकारात्मक पक्षहरुमा विचार गर्नुहोस् र ठेकेदारलाई उचित क्षतिपूर्ति दिई विद्यमान भवन राष्ट्रिय पुस्तकालयलाई हस्तान्तरण गर्न अभिभावकत्व लिनुहोस्।"